Filtermateriaal

Mechanisch filtermateriaal

Filtermateriaal om zichtbaar vuil uit het water te halen

borstels
matten
zeef

Biologisch filtermateriaal

kaldnes
biochips

Bacteriën uit een flesje

Adviesgroep Koi en vijver - page under construction
Hier wordt nog aan gewerkt

Plantenfilter

Luchtpomp

Een luchtpomp is onmisbaar in een vijver. Deze kan er voor zorgen dat de stroming in het water komt of wordt gebruikt voor het op peil houden van het zuurstof gehalte.

Op deze pagina bespreken we de volgende onderdelen:



Het doel van beluchten

Een Koi haalt niet op dezelfde manier als mensen adem. Maar een koi heeft natuurlijk wel zuurstof nodig. Hiervoor laat hij water langs de kieuwen stromen. De kieuwen zorgen ervoor dat bepaalde stoffen in het water opgenomen worden door de vis. Maar ook dat afvalstoffen worden afgegeven aan het water.
Dit werkt op een manier die ervoor zorgt dat er evenwicht is. Evenveel zuurstof in het bloed van de vis als in het water en evenveel ammoniak ik het water als in de vis.
De vis zet zuurstof om in ammoniak. Zolang wij er voor zorgen dat er voldoende zuurstof in het water is, kan de uitwisseling plaats vinden en de vis dus “ademen”.
Zolang ons filter er voor zorgt dat er (bijna) geen ammoniak in het water is, kan de vis zijn afval kwijt.

Wij moeten er dus voor zorgen dat er voldoende zuurstof in het water is. De meest gebruikte manier is beluchten met een luchtpomp.
Zuurstof opname in/door het water gebeurt aan de rand van het water met de lucht. Hoe meer rand er is, hoe meer uitwisseling zal plaatsvinden. Kleine luchtbellen en een bewegend oppervlakte is dus effectiever.

Zuurstofopname water
Zuurstof wordt door water opgenomen aan het oppervlakte met lucht. Het is daarom beter enige golven in het water te hebben en te beluchten met kleine luchtbellen.



Luchtpompen

Er zijn veel verschillende luchtpompen op de markt. Onze ervaring is dat je goed moet kijken waarvoor je de luchtpomp gaat gebruiken. Immers een luchtpomp voor het beluchten van een filter heeft andere eisen dan die voor een airlift. Een snelle zoektocht op Google naar “luchtpompen voor vijver” geeft 143.000 resultaten. Als je daar geen keuze uit kan maken….
Maar waar moet je dan op letten?

Google zoekresultaat luchtpomp (bron: Google)
Google zoekresultaat luchtpomp (bron: Google)

Prijs

Belangrijk is natuurlijk dat de gekozen pomp in je budget past. Maar goedkoop is vaak ook duurkoop. Waar je bij prijs op moet letten zijn eigenlijk 3 punten:
Aanschafprijs: Wat kost je gewenste pomp in verschillende winkels. Wil je hem bij je eigen dealer kopen of volstaat elke winkel van internet?
Energieverbruik: hoeveel energie verbruikt de gekozen pomp?
Kosten revisieset: Elke 2 jaar moet het membraan worden vervangen. De prijs van een revisieset loopt per merk nogal uit een. Dan mag de pomp wel langer mee gaan, maar al betaal je elke keer 50,- extra wordt het toch nog een dure grap.

Hoeveelheid lucht versus diepte

Als je een luchtsteen aan sluit op je luchtpomp en je laat die in de vijver zakken, dan zie je op een gegeven moment dat er minder / geen lucht meer uit komt. Dit komt door de kracht van de pomp. Hoe dieper de luchtuitlaat, hoe meer kracht (druk) het kost om te werken.
Zoek je een luchtpomp voor een airlift, dan is de diepte dus 1,7 meter. Maar daar hoeft verhoudingsgewijs maar weinig lucht naar toe.

Je filter is veel minder diep en hoeft daarom ook minder druk te leveren. Echter, als je in het filter met 10 luchtballen wilt werken, moet je pomp wel 50l/m lucht kunnen leveren.



Airlift

Een luchtbel die onder water vrij komt gaat omhoog. Onderweg naar boven wordt het water aan de kant geduwd en ontstaat een opwaartse stroming. Dit is het principe van de airlift.
Onderin een buis wordt lucht geblazen en in de weg naar boven neemt die lucht veel water mee.

“Vroeger” gebruikte waterpompen nog veel energie en konden ze aan en uit. Tegenwoordig zijn deze veel beter te regelen en ook veel zuiniger geworden. Een airlift kan bergen water verzetten met een 20L luchtpomp. Daarmee was de airlift een geweldige ontdekking waar veel mee kon worden bespaard.

Werking airlift

De uitvoer van een gravity gevoed filter stroomt in een dikke buis. Deze buis noemen we de collector. Hierin wordt het water verzameld wat door de airlift retour vijver moet.
In deze collector staat een buis (stijgbuis) die is aangesloten op de vijver. Onderin deze buis wordt lucht gepompt, waardoor het water uit de collector naar boven stroomt. De stijgbuis is aangesloten op de vijver en zo stroomt het water uit de collector de vijver in.

Schematische weergave airlift
Schematische weergave airlift



Met veel experimenteren is gebleken dat de stijdbuis een lengte van 1,7 meter het meeste rendement geeft. Dit is de afstand tussen het wateroppervlak (van de vijver) en de luchtkamer van de airlift.

De retour in de vijver moet zo’n 5 tot 10 cm onder water zitten.
Tussen de stijgbuis en de vijver horen nog 2 Tstukken te zitten die open zijn aan de bovenkant. Hier komt al het lucht uit wat onderin de airlift is gepompt. In het eerste Tstuk zal ook veel schuim komen. Een van de prettige bijwerkingen van een airlift is het feit dat deze ook werkt als eiwit afschuimer.

De airlift wordt ook wel eens een Belgische uitvinding genoemd. De Koivrienden.be hebben dan ook onwijs veel ervaring opgedaan met het bouwen van de airlift. Op youtube staan 2 duidelijke instructie video’s over het bouwen van de airlift.

 

logo koivrienden

Bekijk deel 1 van de airlift film van koivrienden.be op youtube

 
  Bekijk deel 2 van de airlift film van koivrienden.be op youtube  


Verschillende soorten luchtstenen

Zuurstof wordt door het water opgenomen aan de rand van de luchtbel. Hierdoor is het beter veel kleine luchtbellentjes te maken dan een grote. Dat is nu precies de functie van de luchtsteen. Doordat de lucht via de luchtsteen gaat krijgt het zuurstof beter de kans om zich met het water te vermengen.

Luchtstenen
Luchtstenen zijn in alle vormen en maten te koop. Belangrijk is dat de hoeveelheid lucht die door alle luchtstenen bij elkaar kan gaan, groter is dan de capaciteit van de luchtpomp

Het belang van de juiste luchtstenen wordt wel eens onderschat. Uiteindelijk bepaalt niet de luchtpomp de zuurstofafgifte aan het water maar hoeveel oppervlak lucht in aanraking komt met water.
Bij de aanschaf van luchstenen wordt de informatie verstrekt hoeveel lucht er door dat type steen kan per minuut. Zorg ervoor dat je capaciteit minimaal overeen komt met de afgifte van je pomp. Anders kan de pomp zijn lucht niet kwijt, wat nadelig is voor de levensduur van de pomp.



Revisieset monteren

Een goede luchtpomp heeft jaarlijks / om het jaar onderhoud nodig. Het membraan in de pomp maakt honderden bewegingen per minuut en gaat op den duur lekken. De pomp verliest dan zijn kracht.
Daarnaast komt het losgeraakte rubber in het systeem waardoor de pomp warm (heet) wordt.
Het vervangen van deze onderdelen is vrij simpel en bespreken wij in onderstaande tekst stap voor stap.

Revisie luchtpomp stap 1
Voor de revisie van een luchtpomp hebben we nodig: Revisieset, schroevendraaier plat, ringsleutel of dopsleutel, kwast. (optioneel vinylspray en vervangende boutjes)
Revisie luchtpomp stap 2
Draai aan de onderkant de 4 boutjes los. Gebruik hiervoor een ringsleutel of dopsleutel. Als de boutjes roestig zijn, adviseren wij deze te vervangen. Hierdoor voorkom je de volgende keer problemen. Deze boutjes hadden ook een inkeping voor een schroevendraaier. Gebruik toch liever een ringsleutel of dopsleutel. De schroevendraaier inkeping draai je vrij snel dol.
Revisie luchtpomp stap 3
Eenmaal open is het raadzaam eerst wat foto’s te maken zodat monteren straks weer makkelijk gaat. Veeg daarna het eerste vuil weg met een kwast.
Revisie luchtpomp stap 4
Demonteer de luchtkamer. Haal eerst de luchtslang los (gele pijl). Doe dit voorzichtig en spray eventueel wat vinylspray of siliconenspray op de luchtslang zodat deze soepel wordt. Daarna de 4 boutjes los draaien (witte pijlen). Wederom is het verstandig een ringsleutel of dopschroevendraaier te gebruiken.
Revisie luchtpomp stap 5
Als de kapjes van de luchtkamer (gele pijlen) los zijn, kan het boutje los van het membraan. Vaak zitten deze echt goed vast.
Revisie luchtpomp stap 6
Het membraan was hier helemaal los gescheurd van de montage ring. Verwijder alle onderdelen.
Revisie luchtpomp stap 7
Bij het loshalen van het membraan is soms een schroevendraaier nodig om wat te wrikken. Let op dat het onderdeel waar het membraan op vast zit (geel vierkant), een los onderdeel is wat door een magnetisch veld op zijn plaats wordt gehouden.
Revisie luchtpomp stap 8
Als alles los is, dan kunnen we de pomp grondig schoon maken.
Revisie luchtpomp stap 9
Als het losse onderdeel waar het membraan op vast zit weg wordt gehaald, kan je goed in het midden schoon borstelen. Zelf spray ik dan altijd de luchtslangen en het rubber rond de onder-plaat nog om uitdroging te voorkomen (gele pijlen).
Revisie luchtpomp stap 10
Het nieuwe membraan monteren. Controleer hoe het membraan in de luchtkamer hoort en hou de uitgang naar de luchtslang. Dan kan het membraan vast worden gezet. Meestal krijgt u bij de revisieset hier een nieuw borgmoertje voor. Let erop, dan de afgeronde kant aan de buitenkant komt.
Revisie luchtpomp stap 11
Dan kan de luchtkamer er weer op. Bij deze pomp waren de boutjes nog mooi en zijn niet vervangen. Roestige boutjes wel vervangen. Bij het monteren van de luchtslang zag ik dan een ring gescheurd was (gele pijl). Daarom heb ik hier nog een tie-wrap over gezet.
Revisie luchtpomp stap 12
Alles schoon en vast.
Revisie luchtpomp stap 13
Vaak zit aan de binnenkant van de behuizing ook nog vuil. Dit moet ook schoon worden gemaakt.
Revisie luchtpomp stap 14
Dan (indien aanwezig) het luchtfilter vervangen. Demonteer de filterkap en verwijder het rubber. Let hier ook op hoe deze vast zit, zodat monteren van de nieuwe duidelijk is.
Revisie luchtpomp stap 15
Alles schoon? Let bij het plaatsen van het rubber erop dat deze op dezelfde manier komt als de oude.
Revisie luchtpomp stap 16
Dan de moeren onderin weer vast zetten. Deze waren roestig dus zijn vervangen. Gebruik hierbij RVS moeren. Tot slot de rubber pootjes nog even sprayen.
Revisie luchtpomp stap 17
Na het monteren de pomp een paar minuutjes laten blazen. Zodat de eventuele spray die in het systeem gekomen is, niet in de vijver komt.