Water: pH-waarde

Gezond water is het belangrijkste van onze vijver. Immers hierin leven onze koi. Een vaak gehoord gezegde is: “Koi houden is water houden”. Daarmee wordt bedoeld dat als we onze vissen gezond willen houden, wij ervoor moeten zorgen dat er een gezonde leefomgeving is, dus kwalitatief goed water.  De pH-waarde is daar een belangrijk onderdeel van.

Wat is pH ?

De pH is een cijfer dat de zuurgraad van het water aangeeft. pH-waardes lopen van 0 tot 14 waarbij 1 de zuurtegraad het hoogst is en bij 14 het meest basisch (tegenovergestelde van zuur). Een pH van 7 word gezien als neutraal. Belangrijk om te weten is dat de tussenliggende waardes keer tien zijn. Een pH-waarde van 9 zal dus 10 keer zo basisch zijn als een pH van 8, en 100 keer zo basisch als een pH van 7 (10 maal 10).

Adviesgroep koi en vijver, schaal pH-waarde

pH schaal, Koi houden van een pH tussen de 7 en de 8

Hoe test je de pH-waarde?

De meest betrouwbare manier van testen is door een druppelset te gebruiken. Volg de instructies van deze set en hanteer de eventueel aanbevolen wachttijd.

Wat te doen bij een te afwijkende pH-waarde?

Het belangrijkste is dat wij ons bewust zijn dat onze koi gevoelig zijn voor een verandering in de pH. Als hierin gestuurd moet worden, zal dit geleidelijk moeten gaan.
Als om welke reden dan ook de pH gezakt is naar een waarde onder de 6, dan kunnen we niet zomaar al het water verversen. Dit zal geleidelijk moeten gebeuren verdeeld over verschillende dagen.

De pH van het water wordt ook stabiel gehouden door de KH. Dit komt in de vijver door met kraanwater te verversen.
De pH beïnvloeden met middeltjes raden wij af.

Interessante links:

Wikipedia Wikipedia – pH
KoiQuestion van accuzuur tot gootsteenontstopper
voorkom een crash met kraanwater
Cursus Cursussen waterkwaliteit

Water: KH-waarde

Gezond water is het belangrijkste van onze vijver. Immers hierin leven onze koi. Een vaak gehoord gezegde is: “Koi houden is water houden”. Daarmee wordt bedoeld dat als we onze vissen gezond willen houden, wij ervoor moeten zorgen dat er een gezonde leefomgeving is, dus kwalitatief goed water. Welke rol speelt de KH-waarde daarbij?

Wat is KH?

KH  of carbonaathardheid is een stof die ervoor zorgt dat de pH in het water stabiel blijft. Het afbreken van de Ammoniak heeft invloed op de zuurtegraad van het water. Echter zal deze niet veranderen zolang er voldoende KH in het water is. Zodra de KH op is, zal ook de pH gaan veranderen wat ernstige gevolgen kan hebben voor koi.

KH zit gewoon in het kraanwater, in de ene regio wat meer dan in de andere regio.

KW-waarde Waterhardheid per gemeente

waterhardheid kaart

De KH waarde van onze vijver zou minimaal 4, het liefst 5 of hoger moeten zijn. Om KH toe te voegen aan de vijver, is het gebruikelijk wekelijks water te verversen.

 

Hoe test je de KH-waarde?

De meest betrouwbare manier van testen is door een druppelset te gebruiken. Volg de instructies van deze set en hanteer de eventueel aanbevolen wachttijd.

Wat te doen bij een te lage KH-waarde?

De KH waarde van onze vijver zou minimaal 4, het liefst 5 of hoger moeten zijn. Bij een maandelijkse controle zou dit voldoende moeten zijn om een eventuele pH-crash te voorkomen.

Echter aan de KH kan je ook zien of er voldoende water wordt ververst, om overige afvalstoffen uit de vijver te halen. Om te controleren wat de KH-waarde in de vijver minimaal mag zijn, moet ook eenmalig het kraanwater worden getest. Het water in de vijver mag niet meer dan 1 waarde lager zijn dan de waarde van het kraanwater. Indien dat wel zo is, dan zal er meer moeten worden ververst.

 

Interessante links:

Wikipedia Wikipedia – KH
KoiQuestion voorkom een crash met kraanwater
Cursus Cursussen waterkwaliteit

Water: Ammoniak-waarde

Gezond water is het belangrijkste van onze vijver. Immers hierin leven onze koi. Een vaak gehoord gezegde is: “Koi houden is water houden”. Daarmee wordt bedoeld dat als we onze vissen gezond willen houden, wij ervoor moeten zorgen dat er een gezonde leefomgeving is, dus kwalitatief goed water. Hoe belangrijks is de Ammoniak-waarde?

Wat is Ammoniak?

Ammoniak is de afvalstof van de vis. Voor 75% komt dit uit de kieuwen. De overige 25% komt uit ontlasting. Ammoniak is erg giftig en moet daarom zo snel mogelijk uit het water worden gehaald. door middel van een (biologisch) filter. Bij het afbreken van Ammoniak wordt deze omgezet in Nitriet, welke op zijn beurt weer wordt omgezet in Nitraat.

Adviesgroep Koi en vijver:Stikstofkringloop

Stikstofkringloop – Ammoniak is de 1e stap in deze kringloop

Hoe test je de Ammoniak-waarde?

De meest betrouwbare manier is door een druppelset te gebruiken. Volg de instructies van deze set en hanteer de aanbevolen wachttijd.

Met een druppelset wordt  Ammonia waarde gemeten. Deze waarde wordt in de volksmond gebruikt als Ammoniak waarde.  Alle Ammoniak (NH3) en Ammonium (NH4+) bij elkaar is Ammonia. Ammonium is gelukkig veel minder giftig dan Ammoniak. Met de pH en temperatuur kan worden berekend hoeveel Ammoniak in het water zit. Maar dit is minder belangrijk gezien beide stoffen niet in de vijver horen.


 

Wat te doen bij een te hoge Ammoniak-waarde?

Er hoort geen Ammoniak (meetbaar) te zijn in het water. Als dat wel zo is, dan is het filter nog niet in staat alles af te breken. Indien een Ammoniak wordt gemeten hoger dan de tweede kleurenschaal op de testset wordt aanbevolen direct 50% van het water te verversen.

Eventueel kan Zeoliet in het filter worden bijgezet. Namelijk Zeoliet kan Ammoniak adsorberen. Omdat de Zeoliet de Ammoniak “opneemt”, zal er minder in het water aanwezig zijn. Laat het in de vijver tot de Ammoniak een paar dagen stabiel (bijna) 0 is. Daarna wordt de Zeoliet in kleine porties uit de vijver verwijderd. Hierdoor kan het filter mee ‘groeien’.

Zeoliet raakt “vol” met Ammoniak.
Als dat het geval is kan deze geregenereerd worden door in een zoutbadje te spoelen.
Handel dan als volgt:
– Pak een grote emmer en vul die met water
– Los 30 gr. zout per liter water hierin op
– Stop de zeoliet hierbij
– Belucht de emmer voor enkele uren
– Spoel de zeoliet goed uit
– Bewaar de zeoliet in water of stop het terug in het filter
Zeoliet is dus herbruikbaar!

 

Interessante links:

Wikipedia https://nl.wikipedia.org/wiki/Ammoniak
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zeoliet
KoiQuestion http://koiquestion.com/nl/2016/04/12/ammoniak-ammonium-en-ammonia-lekker-verwarrend/
http://koiquestion.com/nl/2017/04/08/mooi-groen-is-niet-lelijk/
Interkoi  http://www.interkoi.eu/nieuws/column-van-rini/meten-is-weten-1
Cursus http://koitoday.nl/cursussen/waterkwaliteit

Water: Nitriet-waarde

Gezond water is het belangrijkste van onze vijver. Immers hierin leven onze koi. Een vaak gehoord gezegde is: “Koi houden is water houden”. Daarmee wordt bedoeld dat als we onze vissen gezond willen houden, wij ervoor moeten zorgen dat er een gezonde leefomgeving is, dus kwalitatief goed water. De Nitriet-waarde is hier een belangrijk onderdeel van. Hoe belangrijks is de Nitriet-waarde?

Wat is Nitriet?

Nitriet is een afvalstof die vrij komt bij het afbreken van Ammoniak in onze filters. Het is een uiterst giftige stof en moet daarom ook zo snel mogelijk worden afgebroken (in hetzelfde biologisch filter). Uiteindelijk zal het worden omgezet in Nitraat, een voedingsstof voor planten.

Adviesgroep Koi en vijver: Stikstofkringloop Nitriet-waarde

Stikstofkringloop – Nitriet is de 2e stap in deze kringloop

Hoe test je de Nitriet-waarde?

De meest betrouwbare manier van testen is door een druppelset te gebruiken. Volg de instructies van deze set en hanteer de eventueel aanbevolen wachttijd.

Wat te doen bij een te hoge Nitriet-waarde?

Een concentratie van 0,2 mg per liter vijverwater is op den duur al schadelijk voor de vissen. Door veel te verversen kan de Nitriet uit de vijver worden gehaald. Regelmatig meten is van belang om te kijken of de concentratie Nitriet in het water toe of afneemt.

Eventueel kan het toevoegen van Zout aan het water (2kg/m3). Zout zorgt ervoor dat de problemen die een koi heeft met een te hoge Nitriet concentratie kleiner worden. Het is dus geen oplossing, maar helpt de koi, terwijl de vijver eigenaar het Nitriet probleem op lost.
Let hierbij wel op, Zout wordt ook gebruikt om Zeoliet (zie Ammoniak) te regenereren. Als er Zeoliet in de vijver wordt gebruikt, kan niet tegelijkertijd Zout aan het water worden toegevoegd (immers de Zout zorgt ervoor dat de Ammoniak uit de Zeoliet vrij komt).

Interessante links:

Wikipedia https://nl.wikipedia.org/wiki/Nitriet
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zeoliet
KoiQuestion http://koiquestion.com/nl/2017/04/08/mooi-groen-is-niet-lelijk/
 InterKoi  http://www.interkoi.eu/nieuws/column-van-rini/meten-is-weten-2
Cursus http://koitoday.nl/cursussen/waterkwaliteit

Water: Nitraat-waarde

Gezond water is het belangrijkste van onze vijver. Immers hierin leven onze koi. Een vaak gehoord gezegde is: “Koi houden is water houden”. Daarmee wordt bedoeld dat als we onze vissen gezond willen houden, wij ervoor moeten zorgen dat er een gezonde leefomgeving is, dus kwalitatief goed water. Hoe belangrijks is de Nitraat-waarde?

Wat is Nitraat?

Nitraat is een voedingstof voor planten. Het komt in onze vijver doordat het filter Ammoniak omzet in Nitriet en daarna in Nitraat. Ofschoon het niet echt schadelijk is voor de vissen, is het niet raadzaam de waarde te hoog op te laten lopen. Maar daar waar Ammoniak en Nitriet juist helemaal niet aanwezig horen te zijn in het water, is een Nitraat-waarde kleiner dan 50 geen enkel probleem.

Adviesgroep Koi en vijver:Stikstofkringloop

Stikstofkringloop – Nitraat is de 3e stap in deze kringloop

 

Hoe test je de Nitraat-waarde?

De meest betrouwbare manier van testen is door een druppelset te gebruiken. Volg de instructies van deze set en hanteer de eventueel aanbevolen wachttijd.

Wat te doen bij een te hoge Nitraat-waarde?

Nitraat is de laatste stof van de kringloop en wordt in de natuur opgenomen door planten. Omdat de verhouding planten – water – vissen in de vijver niet te vergelijken is met de natuur, heeft een vijver een filter nodig. Daarmee wordt het water schoon gemaakt van zichtbaar en onzichtbaar vuil. Als alle giftige stoffen uit het water zijn, blijft er Nitraat over.
Deze kunnen we alleen uit de vijver halen door te verversen.

Interessante links:

Wikipedia https://nl.wikipedia.org/wiki/Nitraat
KoiQuestion http://koiquestion.com/nl/2016/04/12/ammoniak-ammonium-en-ammonia-lekker-verwarrend/
Interkoi  http://www.interkoi.eu/nieuws/column-van-rini/meten-is-weten-3
Cursus http://koitoday.nl/cursussen/waterkwaliteit

Waarom zijn er in het voorjaar toch altijd weer zoveel problemen in de vijver?

Maart roert zijn “Koi” staart en april heeft ook een eigen wil!

Het voorjaar is in aantocht en de natuur is druk bezig om te ontwaken uit zijn winterslaap. De temperaturen gaan omhoog en de winterkappen worden massaal van onze vijvers afgehaald. We willen immers zó graag “eindelijk” onze koi weer kunnen zien én natuurlijk ook gaan voeren, want de koi vragen hier met wijd opengesperde bekken om?

Adviesgroep Koi en vijver: voorjaar.

Koi vraagt om voer.

Maar juist in deze periode van het jaar zijn de temperatuurverschillen nog enorm groot waardoor ook de watertemperatuur gaat schommelen en daarom vaak onstabiel is. Als het lang koud blijft, of als de temperatuur ineens een terugval krijgt heeft dat grote gevolgen voor de gezondheid van onze koi.

De onzichtbare wedloop!

Na de winter is de balans verstoord, zodra de temperaturen omhoog gaan begint er een onzichtbare wedloop om deze weer te herstellen. Dit is voor onze koi een bijzonder stressvolle en gevaarlijke tijd. Eigenlijk gebeurd er in deze periode van het jaar van alles tegelijk, hierbij spelen verschillende partijen een rol en dat is best ingewikkeld.

De partijen die een rol spelen.

Dit zijn de vissen, de bacteriën die ons filter en de vijver bevolken, algen en (ziekmakende) parasieten.

Wat gebeurd er nu eigenlijk precies.

  • Doordat de vissen weer actiever worden en omdat we onze koi gaan voeren stijgt de hoeveelheid afvalstoffen in de vijver.
  • Deze afvalstoffen zijn voedsel voor “de voor ons nuttige” bacteriën, maar ook voor algen.
  • De bacteriën die in de zomer deze afvalstroom zonder problemen kunnen omzetten naar “voor koi” onschadelijke stoffen zijn in de winterperiode gereduceerd tot zéér weinig. Het voedsel aanbod voor de bacteriën is daarom ineens te groot. Er zijn op in het voorjaar plotseling veel meer bacteriën nodig om “het werk” te doen!
  • Bacteriën vermeerderen zich door te delen en dat heeft gewoon “veel” tijd nodig. Juist bij lage temperaturen gaat deze deling heel langzaam.
  • Gevolg; De schadelijke stoffen in de vijver worden dus niet of onvoldoende verwijderd. De leefomgeving van onze koi verslechterd en de vissen lopen gevaar om vergiftigd te worden door hun eigen afvalproduct!
  • Een tweede gevolg is dat de vijver groen wordt en eigenlijk is dat positief omdat de algen op dat moment ook een gedeelte van de schadelijke stoffen gaan consumeren. Een nadeel hiervan is dat deze algen schommelingen in de pH kunnen veroorzaken.
  • Tenslotte hebben we nog te maken met soms “levensbedreigende” parasieten die er voor zorgen dat onze koi het enorm zwaar kunnen krijgen. Met het stijgen van de temperaturen vermeerderen sommige parasieten zich enorm snel! Op dat moment is een verzwakte koi die na de winterperiode zijn weerstand en immuniteit nog moet opbouwen een heel geschikt slachtoffer.

 

Zichtbare gevolgen.

De gevolgen zijn zichtbaar doordat vissen zich duidelijk niet prettig voelen en dit tonen door afwijkend gedrag of veranderende uiterlijke kenmerken. Vissen gaan soms met geknepen vinnen rondzwemmen, of voor de uitstroom van het filter hangen. In andere gevallen gaan ze zelfs apathisch op de bodem liggen. Een ander fenomeen zijn springende koi, omdat ze proberen aan hun verslechterde leefomgeving te ontsnappen. Nog een symptoom is een versnelde kieuwbeweging, lucht happen of bellen blazen, rode adertjes, een witte waas over de vis of zelfs uitstaande schubben.

Dit zijn allemaal symptomen van een verslechterde waterkwaliteit of de aanwezigheid van parasieten.

Wat kunnen we hieraan doen?

Het begrijpen van deze opstartperiode (in het voorjaar) is een hele belangrijke stap in de goede richting. Gedoseerd beginnen met voeren is enorm belangrijk! Dit kan de plotselinge afvalstroom verminderen. Vervolgens is het enorm belangrijk om zelf de waterwaardes goed in de gaten te houden! Hierdoor “weet” u gelijk wanneer de hoeveelheid ammoniak en daaropvolgend de nitriet waarden omhoog gaan. Op dat moment kunt u actie ondernemen door minder voer te gaan geven. Probeer op dat moment extra water in de vijver te verversen (de schadelijke stoffen worden hierdoor deels verwijderd). Laat de vijver gerust eerst even groen worden en zet niet direct de UV-lamp aan. De algen kunnen eerst meehelpen doordat ze de schadelijke stoffen ook consumeren. Op deze manier kunt u het opstartproces zo goed mogelijk begeleiden. Maar hou daarbij wel de pH schommelingen in de gaten.

Vervolg.

In de ideale situatie gaan de temperaturen in het voorjaar gestaag omhoog en zal ook de watertemperatuur gaan stijgen. Door deze hogere temperaturen gaat het delen van de bacteriën sneller en zal het biologische filter de afvalstroom beter kunnen bijbenen. Eigenlijk zou pas op dat moment de UV-lamp zo nu en dan even aangezet kunnen worden. Doe dat wel gedoseerd, want de algen moeten niet van de ene op de andere dag door het UV-licht worden gedood! Omdat ze gedeeltelijk de afvalstoffen nog steeds verwerken. Door te zorgen dat de algen langzaam verdwijnen krijgen de filterbacteriën de kans om dit proces geleidelijk over te nemen. Als er veel draadalgen in de vijver aanwezig zijn, probeer deze dan handmatig, consequent te verwijderen!

Conclusie.

Het voorjaar is een complexe periode die voor onze koi veel stressvolle situaties oplevert. Als het een langere periode koud blijft of als er veel pieken en dalen in de temperaturen zijn zal dit het opstarten van het gehele filtersysteem negatief beïnvloeden, met alle nadelige gevolgen van dien. Probeer dit “proces van opstarten” zo goed mogelijk te begeleiden door de waterwaardes regelmatig te meten en waar mogelijk in grijpen op de momenten dat het niet goed gaat. “Meten is weten immers”?

Adviesgroep Koi en vijver, water testen.

Meten is weten!

Een microscoop tenslotte is voor iedere koihobbyist een heel nuttig hulpstuk.
Door cursussen te volgen lukt het om zelf een diagnose te stellen en parasieten te herkennen.

Natuurlijk kunt u bij twijfel of onzekerheid altijd een beroep doen op de Adviesgroep Koi en vijver. We willen graag helpen door langs te komen en samen met u te kijken naar wat er aan de hand is en hoe dit opgelost kan worden.

Tekst: Alie de Boer.
Foto’s: Alie de Boer.