Het bijhouden van een logboek

Op het moment dat er problemen zijn en u krijgt een adviseur / koiarts over de vloer, dan zal deze vragen gaan stellen over de geschiedenis van de vijver. Het helpt als u dan kunt terugkijken in een logboek wanneer wat is voorgevallen.

Daarom raden wij alle beginnende vijveraars aan een logboek te gebruiken. Het nut hiervan is bij een oudere vijver, waar geen verbouwingen meer aan zijn en geen nieuwe vissen bij komen  minder groot, maar dat wil niet zeggen dat u dan geen logboek bij mag houden.

Waarom een logboek?

Enkele zaken zijn belangrijk te onthouden. Zijn er wijzigingen gemaakt  aan het systeem?, is er een behandeling geweest?, nieuwe vissen… Op het moment dat het gebeurt is het heel duidelijk wat er is gebeurt, maar als er enkele weken later problemen zijn en u krijgt hulp / advies bij de vijver, dan is het meestal moeilijk terug te halen wat er precies is gebeurt de laatste maanden. En juist de geschiedenis is belangrijk bij het oplossen van problemen.

 

Klik op de afbeelding om deze pagina
van het logboek te openen.

Koi

logboek Adviesgroep Koi en vijver - pagina koi

logboek Adviesgroep Koi en vijver – pagina koi

Op het blad Koi wordt bijgehouden welke koi, wanneer gekocht zijn. Waar ze gekocht zijn en of de Koi een quarantaine heeft ondergaan. Er is ruimte voor opmerkingen en voor diverse lengte metingen.

 

Watercontrole’s

logboek Adviesgroep Koi en vijver - pagina water

logboek Adviesgroep Koi en vijver – pagina water

Op het blad watercontroles worden de resultaten bijgehouden van alle watermetingen. Het is hierbij niet altijd noodzakelijk alle testen uit te voeren. Vult u de vijver bijvoorbeeld met kraanwater, dan is een meting op ijzer niet vaak nodig, terwijl als u bronwater gebruikt dit juist wel belangrijk is.

 

Onderhoud

logboek Adviesgroep Koi en vijver - pagina onderhoud

logboek Adviesgroep Koi en vijver – pagina onderhoud

Op het blad onderhoud is ruimte om alle wijzigingen aan de vijver te documenteren.

 

Behandeling

logboek Adviesgroep Koi en vijver - pagina behandeling

logboek Adviesgroep Koi en vijver – pagina behandeling

Misschien wel het belangrijkste wat in een logboek wordt bijgehouden staat op de pagina van behandelingen. Wanneer is welke behandeling waar uitgevoerd? Bij problemen is het echt noodzakelijk te weten wat (qua behandelingen) de geschiedenis van de vijver is.

Nieuw filter opstarten

Adviesgroep Koi en vijver: Bouw koivijver (Koen Schurmann)

Bouw koivijver (Koen Schurmann)

Facebook staat weer vol met enthousiaste verslagen en foto’s.
“Het voorjaar is begonnen en wij gaan een koivijver bouwen!” De meeste vijvers worden tegenwoordig gefilterd met een voorfilter en een bewegend bed.

Adviesgroep Koi en vijver adviseert u om gelijk te starten met het inwerken van het biologische filter. Door nu al te beginnen met het filter opstarten, kunnen straks de eerste problemen voorkomen worden.

Wat doet een filter van een koivijver?

Een filter haalt afvalstoffen uit het water. Zichtbare en onzichtbare afvalstoffen die in het water zijn gekomen kunnen schadelijk zijn voor onze koi. Daarom moeten wij die uit het water filteren.
Het zichtbare afval zal heel duidelijk zijn. Afgevallen blaadjes, vissenpoep en zo halen we uit het water. Maar in het water zit ook onzichtbaar afval, zoals Ammoniak.

Vissen scheiden Ammoniak af via hun kieuwen en ontlasting. Deze Ammoniak is zeer giftig en moet daarom uit het vijverwater gefilterd worden. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van bacteriën die de Ammoniak omzetten in Nitriet. Deze Nitriet wordt weer omgezet in Nitraat. Deze bacteriën hebben een ondergrond nodig om op te leven. Hierdoor bestaat het biologisch filter vaak uit materiaal met een groot oppervlakte, zodat er veel ruimte is voor de bacteriën om aan te hechten.

Adviesgroep Koi en vijver:Stikstofkringloop

Stikstofkringloop

Hoe start een filter

Zodra de eerste vissen de vijver in gaan, komt er Ammoniak in het water. Dit zorgt ervoor dat deze bacteriën (in aantal) gaan groeien. Maar voordat er voldoende bacteriën zijn, zal de Ammoniak gevaarlijk hoog oplopen. Dit noemen wij een Ammoniakpiek.
Vervolgens zullen er voldoende bacteriën zijn om van de Ammoniak Nitriet te maken, maar bacteriën die de Nitriet omzetten in Nitraat zijn er nog niet voldoende. Ook deze bacteriën hebben tijd nodig om te zich te vermenigvuldigen. Daardoor kan vervolgens ook de Nitriet gevaarlijk hoog worden, wat wij de Nitrietpiek noemen. Veel verversen en regelmatig waterwaardes meten is dan ook het advies als een vijver wordt gestart.

Maar zou het niet prettig zijn als het filter al heel veel bacteriën heeft als de eerste vissen komen? In dit artikel leest u simpele handelingen om een biologisch filter op te starten.  Hiermee kan een Ammoniakpiek / Nitrietpiek worden voorkomen of in elk geval beperkt worden.

Achterliggende gedachte

De bacteriën die nodig zijn om Ammoniak en Nitriet af te breken zitten al in het kraanwater, alleen in hele kleine aantallen. Deze bacteriën hebben een plaats waar ze zich kunnen vasthechten en voedsel nodig. Als dat aangeboden wordt gaan ze zich vermenigvuldigen. Het nieuw gekochte filtermateriaal is een uitstekende plaats voor de bacteriën om zich te hechten. Wat Ammoniak uit een fles en wat geduld zijn de overige 2 ingrediënten voor een filter vol met  autotrofe bacteriën, welke de Ammoniak omzetten in Nitriet en Nitriet in Nitraat.

 

Het filter opstarten zonder vissen, zo doe je dat

Benodigdheden:

  • Metselkuip (eventueel 2 in elkaar voor een betere isolatie)
  • Bewegend bed filtermateriaal
  • Luchtpomp (geschikt voor 3 à 4 grote luchtbollen)
  • Ammoniak (concentratie 5% of hoger)
  • Ammoniak testset
  • [optioneel] Aquariumverwarmingselement

 

Voorbereiding:

Het gebruik van een verwarmingselement is optioneel. De bacteriën groeien het snelst rond 22 graden. Echter op kamertemperatuur zal dit proces ook op gang komen. Evenals bij 15 graden. Echter hoe kouder de watertemperatuur, hoe langzamer het gaat.

Adviesgroep Koi en vijver: Filter opstarten

Filter opstarten

Hier zijn 2 metselkuipen gebruikt, om een betere isolatie te krijgen. Het verwarmen zal hierdoor goedkoper worden, maar of dit opweegt tegen de kosten van de 2e metselkuip is niet onderzocht. In de eerste kuip ligt een laag noppenfolie, waarna de 2e metselkuip daarin wordt geschoven.
Door middel van verdeelstukjes zijn 3 luchtbollen op de boden van de bak verdeeld. Het verwarmingselement wordt redelijk in het midden geplaatst. Eventueel kan deze met 2 stenen op zijn plaats worden gehouden.

Zet de verwarming op 22 graden en zet de luchtpomp aan. Zorg ervoor dat er voldoende water in zit, zodat het filtermateriaal goed kan bewegen en niet stil ligt.

Controleer dit regelmatig, zodat het filtermateriaal en het verwarmingselement niet droog komen te liggen.

In dit voorbeeld is gewerkt met kaldness. Echter elk filtermateriaal welke gebruikt wordt in een biologisch filter werkt op dezelfde manier.

De metselkuip mag niet meer dan 2/3 gevuld zijn met filtermateriaal om een goede circulatie van het water te garanderen.

 

 

 

 

Werkwijze:

Adviesgroep koi en vijver: filter opstarten

Filter opstarten

Bij de bouwmarkt of supermarkt zijn verschillende concentraties Ammoniak te koop. Hoe hoger de concentratie, hoe minder wordt gebruikt. Voeg 20 ml ammoniak toe, roer goed (wacht even) en test het water op Ammoniak. Indien de test op de 3e of 4e kleurenschaal uit komt, dan is het water goed, voeg anders opnieuw wat ammoniak toe en herhaal de test.

Controleer dagelijks of er nog voldoende water in de bak zit. Vul indien nodig water bij.

Test elke 3 dagen opnieuw het water op het Ammoniak gehalte. Voeg weer Ammoniak toe om het testresultaat tussen de 3e en 4e kleur op de kleurenkaart te houden.

Ververs wekelijks 30% van het water en vul dan weer de Ammoniak aan.

U zilt merken dat er in het begin weinig toevoeging nodig is en dat dit na enige tijd toe neemt. Op een gegeven moment (gem. 3 weken) zal dit stagneren en is elke keer dezelfde hoeveelheid nodig. Vanaf dat moment kunt u meer op gevoel gaan toevoegen en bijvoorbeeld 1x per week testen.

 

Als de vijver klaar is en de vissen komen:

Als de eerste vissen in de vijver komen wordt het tijd om een deel van het filtermateriaal in het filter te plaatsen. Haal (bijvoorbeeld 1/3 deel) van het filtermateriaal uit de bak, laat dit even uitdruppelen en plaats het dan in het filter.

Vul de metselkuip bij met water en eventueel nieuw filtermateriaal. Daardoor zal het nieuwe materiaal ook bewoond gaan worden door bacteriën. Controleer het water regelmatig.

Plaats dit filtermateriaal in de filterlijn. Vul dit aan met eventueel overig nieuw filtermateriaal.

 

Samengevat

Op het moment dat de eerste vissen in de vijver komen start de vervuiling van het water. Een nieuw filter bevat op dat moment niet genoeg bacteriën om al het Ammoniak en Nitriet af te breken. Door het filtermateriaal eerst een tijd in water met Ammoniak te plaatsen, groeien deze bacteriën al op het filtermateriaal, zodat als de vissen komen het filter een voorsprong heeft en zo veel problemen kunnen worden voorkomen.

Tekst:  René Grootscholten
Foto’s:  René Grootscholten
Koen Schurmann

Het wordt steeds kouder! Is uw (Koi)vijver al herfst en winterklaar?

Maak de vijver op tijd winterklaar.

In deze periode van het jaar kunnen de temperatuurverschillen tussen dag en nacht groot zijn. De eerste herfststormen en nachtvorsten liggen op de loer.
Ook de watertemperatuur zakt en de biologische activiteit van het filter neemt langzaam maar zeker af.

Er is nog veel te doen!
In dit artikel staan nuttige tips om uw vijver winterklaar te maken.

Adviesgroep koi en vijver: Vijver winterklaar maken.

De Koi gaan een koude periode tegemoet.

De waterwaarden en vissen moeten in deze periode extra goed in de gaten worden gehouden! Dat is best moeilijk want we vertoeven nu eigenlijk veel liever in onze verwarmde, gezellige huiskamers.

Nuttige tips:

Vijver winterklaar maken

Vallend blad in een mudpond

  • Voorkom en verwijder ingewaaid blad.
    Anders gaat dit als organisch afval op de vijverbodem liggen rotten en dat zorgt voor slechte bacteriën en verzuring van het vijverwater (een grote aanslag op de waterkwaliteit).
  • Verwijder zoveel mogelijk alle draadalgen.
    Maak de bodem goed schoon en span een net over uw vijver (dit helpt ook tegen hongerige reigers).
  • Snoei vijverplanten zo kort mogelijk terug en verwijder de dode delen, dit voorkomt dat ze afsterven en net als bladafval gaan liggen rotten op de vijverbodem.
  • Pas het voerbeleid aan. (klik hier voor ons artikel over voer)
  • Laat de vissen met rust, ook als ze op de bodem van de vijver gaan liggen.
    Elke vis reageert anders op kou, vermijd iedere vorm van stress.

Apparatuur:

  • Zet nooit de pompen van het filter uit!
    Laat alles gewoon doordraaien. Koi blijven afvalstoffen produceren!
    Het filter is het hart van uw vijver en huisvest enorm veel nuttige bacteriën die hun werk op een laag pitje blijven doen.
    Zelf bij temperaturen rond de 4 graden Celsius blijven de bacteriën sluimerend aanwezig.
    Als het filter wordt uitgezet moet dit in het voorjaar weer helemaal opnieuw opstarten.
  • Luchtpompen die op een filter draaien gewoon aan laten staan (bv. bij bewegend bed en meerkamerfilter).
    Extra beluchting kan uit! In kouder water is genoeg zuurstof aanwezig.
  • Plaats de luchtpomp die blijft draaien op een droge plaats, in een ruime kartonnen doos.
    De warmte van de pomp wordt dan omgezet naar de lucht die pomp verplaatst.
  • Bij beluchte bodemdrains wordt een stroming/werveling gecreëerd die ervoor zorgt dat vuil wordt afgevoerd naar de bodemdrain. In de koude periode van het jaar zorgt deze beluchting voor extra ongewenste afkoeling. Maar als de beluchting helemaal wordt uitgezet slaat bij een verminderde flow meer vuil neer op de vijverbodem.
    Het is te overwegen om met een tijdschakelaar de beluchting een paar uur op het minst koude moment van de dag aan te zetten. (tussen 13.00-15.00 uur)
  • Blijf de bodemdrains wekelijks flushen om bezinkend vuil te verwijderen.
  • Watervallen, eiwitafschuimers en oppervlakte skimmers koelen het vijverwater sneller af, deze kunnen uit.
  • Een trickle filter op de vijverrand zorgt ook voor enorm veel afkoeling, als dit een aanvullende filtratie voor uw vijver betreft kan deze tijdens de koude periode beter uit. (anders goed isoleren!)
  • UV-lampen kunnen uit.

Verversen en controleren:

  • Blijf wekelijks 5-10% van de vijverinhoud verversen, dit zorgt ervoor dat de waterwaardes op peil blijven.
    Blijf ook in de winterperiode regelmatig uw waterwaardes controleren!
    De KH is een buffer voor de pH, als er niet voldoende op de deze waardes wordt gelet, kan het hele vijversysteem inclusief de vissen ten gevolge van een pH-crash sterven.
  • Controleer pompen en filter, wekelijks blijven spoelen, het filteronderhoud gaat gewoon door.
  • Leidingwerk en bovengrondse filters zoveel mogelijk isoleren om afkoeling te voorkomen.
  • Overweeg om een vijveroverkapping te plaatsen, dit heeft vele voordelen! (klik hier voor ons artikel over vijveroverkapping).

De vorstperiode!

Adviesgroep Koi en vijver: Vijver winterklaar maken.

Bevroren water als stilleven.

Probeer te voorkomen dat de vijver helemaal dichtvriest!
Afvalstoffen verdwijnen in de vorm van schadelijke gassen o.a. via de wateroppervlakte en daarom moet er altijd een gedeelte van het wateroppervlak open blijven.
Zorg ervoor dat de watertemperatuur niet beneden de 4 graden Celsius daalt!

 

Tips:

  • Met een regelbare pomp mag de flow omlaag als er niet of nauwelijks meer gevoerd wordt, dit zorgt ervoor dat de vissen energie kunnen besparen.
  • Bij watertemperaturen rond de 6-4 graden Celsius gaan de vissen in een overlevingsmodus.
    Dit is een aanslag op hun lichaam. Stop helemaal met voeren!
    Laat vijver, vissen en omgeving met rust!
  • Hak nooit een gat in het ijs, door drukgolven en trillingen die dan ontstaan kan er schade ontstaan aan de zwemblaas.
    Bovendien veroorzaakt dit enorm veel stress en dit kan directe sterfte tot gevolg hebben.
  • Schadelijke gassen moeten onder het ijs vandaan kunnen komen!
    Laat een hete pan door het ijs heen smelten en zorg op die manier voor een ontluchtingsgat.
    Plaats hierin een piepschuim ijsvrijhouder (er zijn diverse varianten verkrijgbaar).
  • De beluchting op de bodemdrains moet nu helemaal uit worden gezet.
    Blijf de bodemdrains wel wekelijks flushen!
  • Verwijder voorzichtig gedeeltelijk de sneeuw van het ijs want dit houdt het zonlicht tegen.
  • Zorg ervoor dat de vijver voldoende diep is.

Er zijn steeds meer hobbyisten die er voor kiezen om de vijver te overkappen en zelfs bij te verwarmen.

Door alleen al een vijveroverkapping te plaatsen worden heel veel problemen voorkomen.
Als er daarnaast een mogelijkheid bestaat om de temperatuur in de winterperiode bv. rond de 8 graden Celsius te houden blijven de vissen gezonder en hoeven ze hun opgebouwde reserves veel minder aan te spreken.
Het spreekt voor zich dat deze vissen in het voorjaar meer weerstand zullen hebben en minder gevoelig zullen zijn voor parasieten.

Adviesgroep Koi en vijver: Vijver winterklaar maken.

Adviesgroep Koi en vijver.

Tekst en foto’s: Alie de Boer.